18 Ağustos 2019

Sözleşmelerde Mücbir Sebep  

Kişiler ya da kurumlar arası sözleşmelerde borç alıp vermede ya da kredi tahsilinde zamanında yapılması ön görülen bazı ödemelerin aksaması durumunda borçlu kişi aleyhine dava açılabilir ve gıyabında haciz işlemleri de başlatılabilir. Fakat bunun geçerli olmadığı bazı durumlar da söz konusu olabilmektedir. Örneğin Borçlar Kanunu’nda belirtilen mücbir sebep borçlunun borç yükümlülüğünü belli bir zaman dilimi için ertelenmesi olanağını tanımaktadır.  Sözleşmelerde mücbir sebep kavramı genelde kullanılmamaktadır, ama büyük kamu ihalelerinde mücbir neden çok fazla telaffuz edilmektedir.

Özellikle borcu olup da ödeyemeyen kişilerin mücbir sebep terimini merak ettiklerini ve borçtan kurtulmanın mümkün olup olmadığını araştırdığını biliyoruz. Özellikle de mücbir sebep nedir? Sorusu ile sık sık karşılaştığımızı ifade edebiliriz?

Mücbir sebep kısaca şu şekilde tanımlanabilir: kişinin bankaya, devlete, ya da kişilere olan borcunu ön görülemeyen nedenlerden dolayı ödeyememe durumu ile karşı karşıya kalmasıdır. Böylesi kötü bir durum içine düşen borçlu kişi borcunu ödeyemediği için burada bir art niyet aranamamaktadır.

Borçlar kanununda hapis cezasının verilmesinde aslında nesnel olmasa da art niyet kavramı uygulanmaktadır. Nedir bu? Borçlu kişi aslında borcunu ödeyebileceği halde ödememesi bir art niyettir. Bu da kişiye her türlü yaptırımı haklı kılmaktadır. Ama mücbir sebepte kişi kesinlikle tahmin edemediği bir durumla karşılaşabilir. Örneğin ihale alan iş adamının ihale ile yapacağı iş alanının büyük bir bataklık çıkması ve bu nedenle de işi bir türü yapamaması.

 

Yargıtay’ın Mücbir Sebep Kararı

Diğer bir örnek de şöyle verilebilir. Devlete vergi borcu olan birinin vergilerini ödeyeceği paraları yitirmesi de mücbir sebep sayılabilir. Daha önce 1990 yılında Yargıtay’ın mücbir sebep örneği mevcuttur. Bir iş adamı ani gelen bir sel baskını sonrası bütün malını kaybeder. Ve devlete olan vergi borcunu ödeyemez. Ertelenmesini istediğinde de ertelenmez. Açılan dava sonucuna göre Yargıtay patron lehine karar verir. Ve bu sayede hukuksal anlamda mücbir sebebin etkili olduğu kanıtlanır.

Page Title

REKLAMLAR

Türkiye Cumhuriyeti Borçlar Kanununda mücbir sebep tanımı şu şekildedir.:

“4734  sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda mücbir sebebin açık bir tanımı yapılmamıştır. Kelime anlamı olarak zorlayıcı, zorlayan sebep olarak tanımlanan mücbir sebep kavramı, doktrinde önlenemeyen haller, zorlayıcı nedenler  gibi eşdeğer kelimelerle de ifade edilmektedir. “

Bu açık tanımdan da anlaşılacağı üzere mücbir sebep ortada açık şekilde varsa kişi borçlarını ödemeyebilir. Ama bu var olan borçlarından tamamen kurtulması anlamına gelmez. En azından durum düzelinceye kadar alacaklı kurum ya da kişiler alacağını ertelemelidir. Bu hem hukuki hem de insani olacaktır.

 

Kredi Ödemlerinde Mücbir Sebep

Özellikle de bankalara kredi borcu olan kişilerin kullanması gereken etkili bir yöntem olduğunu ifade edebiliriz. Banka kredilerinin çekildiği sırada hem gelir durumu hem de işletme durumu çok iyi olabilir. Ama ekonomik anlamda tahmin edilemeyen bir durumun ortaya çıkması ile birlikte kişiler bankaya olan borçlarını ödeyemeyebilirler. Özellikle de esnaflık yapan kişilerin dükkanlarının yanması aslında hukuki olarak mücbir sebep sayılabilir. Devlet memurlarının sağlık nedeni ile işlerini kaybetmesi de mücbir sebep sayılabilir.

 

KREDİ BORCUMU ÖDEYEMİYORUM. NE YAPMALIYIM? TIKLA ÇÖZÜM YOLLARINI ÖĞREN

Burada borçlar kanununa göre mücbir sebep oldukça açıktır. Yani kişinin elinde olmayan nedenlerden dolayı sorun çıkması gerekmektedir. Yani kişi alkollü olarak araç kullanıp sonra büyük zararlara yol açarsa burada mücbir sebep etkili olmaz. İyi niyet ve art niyet kavramları mücbir sebep için en önemli kavramlardır.

Aşağıdaki videoda mücbir sebep kısaca özetlenmiştir.

Bir önceki yazımız olan KKB Kredi Sicili Kötü Olana Kredi - 2019 başlıklı makalemizde banka sicili bozuk olan kredi alabilir, kara listeye düşmüş kişiye kredi ve kkb sicili bozuk olana kredi hakkında bilgiler verilmektedir.

Paylaş

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz